ضرب المثل “نمک خوردن و نمکدان شکستن” در زبان انگلیسی

ضرب المثل “نمک خوردن و نمکدان شکستن” در زبان انگلیسی

ضرب المثل “نمک خوردی نمکدان مشکن” و یا “نمک خوردن و نمکدان شکستن”  در زبان فارسی به معنی “بی چشم و رویی”، “ناسپاسی” ، “نمک نشناسی” ، “خیانت کردن” و یا “قدرناشناسی”  است. به عبارت دیگر این ضرب‌المثل در زبان فارسی برای کسی استفاده می‌شود که ناشکر، ناسپاس، و یا قدرناشناس باشد. این ضرب‌المثل بیانگر این وقعیت است که انسان باید در مقابل لطف و محبت دیگران، قدرشناس باشد. انسان باید قدر کسانی را برای او زحمتی کشیده‌اند یا محبتی کرده‌اند بداند و با قدرنشناسی، بی چشم و رویی، و بی محبتی پاسخ آن را ندهد.

Proverb #52

ضرب المثل پنجاه و دوم:

Don’t bite the hand that feeds you

نمک خوردی نمکدان مشکن

توضیح این ضرب‌المثل آن است که اگر دیگران به ما لطف و محبت کردند باید قدردان و قدرشناس لطف و محبت آنها را باشیم و به آنها بدی و خیانت نکنیم؛ چون این کار مانند این است که مهمان کسی باشی و از غذاهایی که آن شخص که آماده کرده استفاده کنی و در نهایت نمکدان او را شکسته و به او ضرر بزنی.

نمک خوردی نمکدان مشکن - Don't bite the hand that feeds you - آموزش ضرب‌المثل‌های انگلیسی - English Proverbs
نمک خوردی نمکدان مشکن – Don’t bite the hand that feeds you – آموزش ضرب‌المثل‌های انگلیسی – English Proverbs

 

داستان این ضرب‌المثل در زبان فارسی به سرقت یعقوب لیث صفاری از خزانه سلطان برمی‌گردد. برای درک بهتر معنا و مفهوم این ضرب‌المثل فارسی، حکایت آن در زیر نقل می‌شود:

گویا یعقوب لیث صفاری دزد ماهری بوده و با چند نفر از دوستانش گروهی برای سرقت و دزدی تشکیل می‌دهند. آنها بعد از مدتی تصمیم می‌گیرند سرقت از فقرا و افراد معمولى را رها کنند و به سراغ خزانه سلطان بروند که به نظر می رسید آنها را تا آخر عمرشان بی‌نیاز کند.

آنها پس از برنامه‌ریزی‌های لازم بهترین راه ممکن را پیدا کردند تا خود را به خزانه برسانند. آنها در خزانه با انواع پول، سکه، طلا، جواهرات قیمتى و روبرو می‌شوند. بود. هنگام بارگیری اموال مسروقه چشم سرکرده باند (یعقوب لیث صفاری) به چیزی درخشنده و سفید می‌افتد. او که گمان می‌کند آن شئی عجبب گوهر شب چراغ است، نزدیکش می‌رود تا آن را بردارد. او آن شئی عجیب را زبان می‌زند تا آن را امتحان کند و از ماهیت آن سردربیاورد. در نهایت متوجه می‌شود آن شئی عجیب نمک است!

یعقوب لیث صفاری پس از آن بسیار ناراحت و عصبانى می‌شود. رفقایش خیال می‌کنند اتفاقى افتاده و یا این که نگهبانان خزانه با خبر شده‌اند. او به یاران خود می‌گوید: “افسوس که تمام زحمت‌هاى چندین روزه ما به هدر رفت و ما نمک گیر سلطان شدیم. من ندانسته نمکش را چشیدم و دیگر نمى‌شود مال و دارایى پادشاه را با خودمان ببریم و از مردانگى و مروت به دور است که ما نمک کسى را بخوریم و نمکدان او را هم بشکنیم و …

بنابراین آنها مخفیانه و با دست خالى از آنجا بیرون می‌روند. فردای آن شب نگهبانان متوجه می‌شوند که دیشب دزد خود را به خزانه رسانده و بدون آنکه چیزی از آنجا برده باشند، آنجا را ترک کرده‌اند. وقتی خبر به گوش سلطان می‌رسد و خود و از نزدیک صحنه را مشاهده می‌کند، خیلی از این موضوع متعجب می شود. سلطان در همان روز اعلام می‌کند که هر کس دیشب به خزانه آمده، در امان است او مى‌تواند نزد من بیاید. من بسیار مایلم از نزدیک او را ببینم و بشناسم.

این اعلامیه سلطان به گوش سارقین و سرکرده آنها می‌رسد. او تصمیم می‌گیرد نزد سلطان آمده و خود را معرفى کند. سلطان از او می‌پرسید: چرا آمدى دزدى و با اینکه مى‏توانستى همه چیز را ببرى ولى چیزى را نبردى؟ یعقوب لیث صفاری در پاسخ می‌گوید: چون نمک شما را چشیدم و نمک گیر شدم و بعد جریان را مفصل براى سلطان توضیح می‌دهد

سلطان بسیار شیفته کرم و جوانمردی او می‌شود و به او می‌گوید: “حیف است جاى انسان نمک‌شناسى مثل تو جاى دیگرى باشد، تو باید در دستگاه حکومت من کار مهمى را بر عهده بگیرى”.

به این ترتیب سلطان حکم خزانه‌دارى را براى او صادر کرد. یعقوب لیث صفاری پس از چند سالى خدمت به سلطان با اخلاق و منشی که داشت توانست پس از حکمرانی ىسلطان در مسند قدرت قرار بگیرد و خود سلسله صفاریان را تاسیس نمود. یعقوب لیث صفاری سردار بزرگ و نخستین شهریار ایرانی (پس از اسلام) قرون متوالی است که در آرامگاهش واقع در روستای شاه‌آباد واقع در ۱۰ کیلومتری دزفول بطرف شوشتر آرمیده است. گفتنی است در کنار این آرامگاه بازمانده‌های شهر گندی شاپور نیز دیده می‌شود.

در زبان انگلیسی نیز معادل این ضرب المثل به همان معنا و مفهوم وجود دارد منتها به جای نمک از عبارت feed (به معنی طعام  و غذا دادن) و به جای نمکدان از عبارت hand (به معنی دست) و به جای شکستن از bite (به معنی گاز گرفتن و گزیدن) استفاده می شود.

Don’t bite the hand that feeds you

معنی: دستی را که به تو غذا می دهد گاز نگیر

مفهوم: نمک خوردی نمکدان مشکن

توضیح این ضرب المثل اصطلاحی در دیکشنری چنین آمده است:

biting the hand that feeds you:

to treat someone badly who has helped you in some way, often someone who has provided you with money

برخورد بد با کسی که به شما از طریقی کمک کرده، اغلب کسی که با دادن پول و یا تهیه کردن کمک مالی توانسته به شما کمک کند.

ضرب المثل “نمک خوردن و نمکدان شکستن” در زبان انگلیسی
نمک خوردن و نمکدان شکستن – Don’t bite the hand that feeds you – آموزش ضرب‌المثل‌های انگلیسی – English Proverbs

دقت کنید که از این ضرب المثل اصطلاحی در زبان انگلیسی زمانی استفاده می شود که بخواهیم اهمیت برخورد محترمانه با کسانی که به ما کمک کرده اند را نشان دهیم. به عبارت دیگر معنا و مفهوم این ضرب المثل در زبان انگلیسی عین همان معنا و مفهومی است که در زبان فارسی وجود دارد و دقیقا به مفهوم “قدرشناسی، قدردانی، تشکر، و جبران لطف یا خوبی‌های دیگران” اشاره دارد. این ضرب‌المثل در زبان انگلیسی می‌تواند به معنی انتقاد شدید از شخص و یا شرکتی باشد که قبلا به آن شخص کمک (بخصوص کمک مالی) کرده باشد.

The origin of the phrase ‘never bites the hand that feeds you’ isn’t known. One of the first times it was seen in print was during the 18th century, when political writer Edmund Burke said “having looked to government for bread, on the first scarcity they will turn and bite the hand that fed them.” The term is believed to be hundreds of years old.

ریشه ضرب المثل “نمک خوردن و نمکدان شکستن” یا “نمک خوردی نمکدان مشکن” در زبان انگلیسی معلوم نیست، اما در یادداشت هایی که از ادموند بورک (Edmund Burke) نویسنده سیاستمدار به جای مانده و مربوط به قرن ۱۸ میلادی می‌باشد، این ضرب المثل دیده شده است.

به چند مثال زیر به همراه ترجمه آنها توجه کنید:

Leaving your family after they’ve spent many years training you up – it’s a bit like biting the hand that feeds you.

ترک خانواده بعد از آنکه سال های زیادی را صرف آموزش و تربیت شما کرده اند، می تواند تا حدودی مصداق نمک خوردن و نمکدان شکستن تلقی گردد.

I know the boss isn’t always nice, but remember: Never bite the hand that feeds you.

من می دانم که رئیس همیشه آدم خوبی نیست، ولی یادتان باشد که هرگز نباید کاری کنی که مصداق نمک خوردن و نمکدان شکستن باشد.

It is unwise to bite the hand that feeds you, but journalists need to tell the truth about any happenings, even it is against themselves.

نمک خوردن و نمکدان شکستن کار عاقلانه ای نیست، اما خبرنگاران باید حقیقت مربوط به هر اتفاقی را بگویند، حتی اگر به زیان خودشان باشد.

……………………………………………………

برای دیدن پست‌های مشابه و یا ضرب‌المثل های بیشتر، کلیک کند.

برای خواندن اصطلاحات کاربردی زبان انگلیسی، کلیک کنید.

About Ahmad Osmani

Ahmad Osmani
I am Ahmad Osmani, an English teacher, and translator. I have more than 15 years of experience. I have been the administrator and writer of the website since its creation. I have studied Translation Studies and English Language. I love learning and teaching different languages. My main profession is writing and translating and sometime I teach English in my free time.

Check Also

یادگیری حروف الفبای زبان انگلیسی

یادگیری حروف الفبای زبان انگلیسی

یادگیری حروف الفبای زبان انگلیسی یکی از مباحث پایه‌ای در یادگیری این زبان است. این …

Movie: Mission: Impossible – Fallout (2018) – Part 2

Movie: Mission: Impossible – Fallout (2018) – Part 2

Mission: Impossible – Fallout is an action movie with great actors and actresses which gathers a …

English idiom: Make a long story short

English idiom: Make a long story short

English idiom; Make a long story short The idiom that is going to be discussed …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*

آموزش مکالمه زبـان انگلیســی